Normaal

Je kunt jezelf over de wereld katapulteren alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Gisteren bevond ik me nog in Australië, in Nederland erkent als de andere kant van de wereld en vandaag loop ik rond in een nog groter land op de aardkloot, Canada. Hoewel, gisteren….de zestien uur durende vlucht van Brisbane naar Vancouver heeft iets geks gedaan met de tijd. Vertrokken op 30 maart om 10.00u in de ochtend en aangekomen om 6.30u in de ochtend op…30 maart. Bij vertrek lek gestoken door zoemend ongedierte bij een graad of 30, bij aankomst is de soort nog ingevroren. Ik laat even een witregel om dit te laten bezinken.

Het is een soort Groundhog day 2.0 denk ik. Zestien uur doe je niks van enige importantie, je kijkt films tot je in slaap valt, je leest tot je in slaap valt, je slaapt tot je weer in slaap valt. Er gaat zestien uur luchtledig voorbij en je raakt de grond weer als de tijd waarop je vertrok nog aan moet breken. Ik heb er simpelweg geen woorden voor. Tijdzones. Wie googelt vindt ongetwijfeld wie dit bedacht heeft en waarom maar dat is nu even van geen belang.

We hebben een kans laten liggen. In plaats van tientallen workshops te volgen die je allemaal hetzelfde vertellen; ‘laat het los, je moet vooruit, je kunt de tijd niet terugdraaien’, hadden we ook kunnen besluiten om een vlucht als deze wereldwijd gratis te maken om de geïnteresseerden de kans te bieden om dat wat mis ging nog eens over te doen met als resultaat wellicht een betere versie. De gemiddelde vliegreis is tegenwoordig een stuk goedkoper dan een therapeut of een paar workshops met een hoog hip gehalte dus in de ziektekostenverzekering met die hap. In de geestelijke prak wanneer je bij de incheckbalie probeert te glimlachen tegen de stewardessen en monter en on speaking terms  met de wereld, je partner, je baas of wie je dan ook maar meeneemt op die vliegreis, bij aankomst. 

Het lijkt erop dat veel van de huidige leiders en leidsters in de wereld het exorbitante gedrag van een paar van hun collega’s normaal zijn gaan vinden. De economische belangen zijn zo groot dat de menselijkheid en zeker de medemenselijkheid voor het aanschuiven aan de vergadertafel het raam uit gekegeld zijn. Een hele grote pot ver pissen die door niemand gewonnen kan worden maar slecht verliezers kent. En dan heb ik het niet over de mensen aan die vergadertafel.

Je voelt ‘m aankomen; de alles omvattende vliegreis. Wat nou als we al die gekozen mensen waarvan men vindt dat ze ons kunnen vertegenwoordigen in een gevleugelde vergaderruimte stoppen en het ding, klotsend van de kerosine tegen de tijd in laten vliegen. Net zolang tot de wereldleiders(m/v), wanneer ze uitstappen, doorhebben dat ze een tweede kans hebben. Een tweede kans waarbij ze wel op tijd tegen debiele collega’s kunnen zeggen dat ze normaal moeten doen en gaan staan voor de principes die ze hebben en waarvoor wij ze gekozen hebben. Misschien moet er tijdens de vlucht wel een nooddeur open om een en ander recht te zetten. Geen idee of we dit met het planten van een hele zooi bomen weer recht kunnen breien. Ik zou er persoonlijk de opgelopen milieuschade wel voor overhebben.

 

Dag en nacht

Als je in Nederland bent wanneer je dit leest is deze titel zo ongeveer het verschil tussen ons. Mijn heldere zonneschijn  is jouw pikkedonker. Bij jou zit er een deuk in de maan vanwege de schaduw van de zon en hier is ze bloedrood en helemaal verstopt. Veel van de omstandigheden waarin ik hier verkeer zijn zo ongeveer het tegenovergestelde van hoe zoiets in Nederland gaat. Wij, in de lage landen, zijn er nogal van overtuigd dat we weten hoe het er in de wereld aan toegaat terwijl ik me in een land bevind wat groter is dan Europa in zijn geheel waar een groot deel van de mensen niet eens wil weten hoe het er in de wereld aan toegaat. Ze hebben genoeg aan zichzelf en het kost al moeite genoeg om de omstandigheden waaronder ze leven het hoofd te bieden. En, mocht je het dan toch beter weten, ga gerust je goddelijke gang maar laat mij m’n eigen ding doen.

Niet alleen geografisch gezien worden de dingen hier dus van een andere kant bekeken. Moeder Theresa wordt hier een beetje met een glimlach bekeken omdat ze weliswaar voor de armen zorgde maar grinnikend ook gezien als iemand die en vergeet voor zichzelf te zorgen en ook nog een hand uitsteekt naar de armen die niet voor zichzelf kunnen zorgen. Dat is hier echt een  ding; waar je ook vandaan komt, wanneer je niet voor jezelf kunt zorgen verlies je het grootste deel van het respect dat de mensen hier zonder dat ze je kennen wel voor je hebben. In Nederland moeten we onszelf bewijzen, niet een keer maar constant zien is geloven terwijl er hier een soort van basis respect voor elkaar is dat wij kwijtgeraakt zijn.

Op de grootste 4×4 offroad beurs van Australië in Brisbane slenteren we wat rond met de mond los van verbazing omdat meer dan 300 exposanten alle facetten van rijden in de outback laten zien op een manier die de fantasie van het schooljongetje dat ik mij voel ver te boven gaat. Shows over rijden en redden  in de woestijn, konvooi vormen, gebruik van sleepkabels, honderden verschillende soorten profielen op banden, versnellingen, koeling, wateropslag en ga nog maar een stief kwartiertje door. Bij een lezing van de voorzitter van de Mitsubishi club over de Simpson woestijn lijkt zo’n reis ineens een onmogelijkheid en helemaal in je eentje, zo angstaanjagend en spannend wordt het verkocht. Op zijn Nederlands denk ik dat het sterk overdreven is omdat we inmiddels die Simpson van een paar kanten bedwongen hebben zonder al te grote kleerscheuren.

 Van alle tips en trucjes die er rondgestrooid worden is er een uitgangspunt dat me een beetje bevreemd. De Australische redenatie die zegt dat je voor jezelf moet kunnen zorgen blijkt toch iets moeder Theresa achtigs te hebben. Zorgen voor genoeg brandstof voor de auto waarin je meerijdt met het konvooi is natuurlijk een absolute must, zo zegt de voorzitter, vooral ook omdat je de andere konvooi genoten niet wilt ophouden en benadelen tijdens de gevaarlijke tocht door de woestijn want dat zou ertoe kunnen leiden dat niet alleen jij maar het hele konvooi tot stilstand komt en dat wil natuurlijk niemand. De oplossingen, mocht dit probleem tot je grote schaamte zich wel voordoen blijken een rekensom. De minimaal driehonderd kilometer die de sleepwagen door de woestijn moet rijden om je te komen redden kost klauwen met geld. Bovendien, de kosten die anderen maken door jouw toedoen gaan ze niet zelf betalen zo leert de woestijn etiquette tijdens konvooi reizen. Gelukkig is er een alternatief, per satelliet telefoon kun je in de helderste sterrennacht die je ooit gezien, hebt bellen naar een bedrijfje dat tegen een vet bedrag bij daglicht een helikopter de lucht in stuurt met een paar jerrycans brandstof die ze vervolgens bij jou in de buurt in het zand laten vallen om met een glimlach en een duim in de lucht weer aan de horizon te verdwijnen. Stuk goedkoper aldus de voorzitter die beschaamd en onder hoongelach moet toegeven dat het hem een keer overkomen is.

Ik heb weleens zonder benzine langs de snelweg in Nederland gestaan. De loopafstand naar een benzinestation was twee kilometer wat ik in al mijn wijsheid echt te ver en te gevaarlijk vond. Dus belde ik de ANWB die een half uurtje later met een flinke scheut benzine mijn auto weer tot leven bracht. Kostte helemaal niks want ik was lid.

Een verschil van dag en nacht.

Nat

Wanneer ik wakker wordt is het donker terwijl de klok toch een tijd aangeeft waarbij je normaal gesproken hier een zonnetje verwacht. Het is acht uur in de ochtend en het is donker. Dat wordt niet alleen veroorzaakt door massieve regen die de ramen geselt onder gierende begeleiding van een windkracht heel veel die met de deur in huis waait maar vooral doordat de stroom uitgevallen is. Niet dat daar ook maar iemand van opkijkt hier. Mijn buurman loopt buiten in de regen en een doorweekt gesprekje leert mij dat bij hem de garage inmiddels een behoorlijk aquarium geworden is. Voor de rest een en al glimlach. Een soort van “kom op man, we leven nog”, die de laconieke houding van veel Aussies kenmerkt. Ik had er niet van opgekeken als hij een biertje in de hand had gehad maar die zullen wel niet meer koud hebben gestaan. Iedereen helpt zichzelf en anderen in de gemeenschap en zo doorstaat men een cycloon genaamd Alfred.

Ik ben wel bekend met flinke stormen en regen maar met een cycloon had ik nog nooit kennis gemaakt. Alfred is komen aanzeilen vanaf de oceaan met een cijfer. Ingedeeld in categorie drie wordt men in de omgeving van Brisbane enigszins nerveus, mede gezien het feit dat het om een tropische cycloon gaat die lijkt te landen in niet tropisch gebied. Zelfs voor hier een unieke gebeurtenis. Alfred is een treuzelaar, wacht een goeie week met aan land gaan en zwakt wat af maar dat verandert helemaal niks aan een hoop gevolgen; flinke schade door wind en vooral mega overstromingen in een gebied dat de afstand bestrijkt tussen Groningen en Parijs.

Ondertussen bekijkt men in het noorden van Queensland, waar zeg maar de eerstehands cycloon experts zich in de kroeg verzamelen voor welgemeend advies aan de onervaren staatgenoten in het rijke zuiden, het geheel met een apart soort neerbuigendheid. Natuurlijk ondersteunen ze de mensen in Brisbane met heel hun hart maar ondertussen gedragen ze zich als ervaren rotten die groentjes de kneepjes van het vak wel even zullen bijbrengen. De commentaren op van alles worden zelfs verpakt in filmpjes die hier als goedverkopende humor de ether in geslingerd worden. Ik bekijk ze met een lichte verbazing tot de stroom uitvalt.

Aussies hebben in tijden van, laten we het een ultieme uitdaging noemen, een levenshouding waar menig Nederlander, en ik dus ook, nog heel wat van kan leren. Ik zie bij overstromingen van de Geul, Maas, Waal of Rijn niet veel humor meedrijven in ons land. Hier duiken ze, nadat alle zandzakken voor de deur liggen, met zijn allen de zee in, glijden modderend van de vele doordrenkte heuvels, omhelzen vervolgens allemaal de dan nog kreukvrije reporter in een live uitzending om vervolgens van achter uit de 4×4 een kleine koelkast vol met bier leeg te drinken. Het is een stijl van omgang met onfortuinlijke gebeurtenissen en vooral een weerbaarheid die zijn weerga niet kent. Inmiddels zijn er drie uur verstreken, de stroomtoevoer is hersteld en het buurmeisje danst in haar zwempak in de regen. Ik neem in diepe bewondering en met een beetje jaloezie mijn hoed voor ze af.

Aussie zijn de leiders in tijden van lijden.

Sorry

Het is nooit te laat voor een excuus. Ik zag een plaatje voorbijkomen op internet van een oude volkswagen met een bumpersticker. ‘Ik kocht dit voordat ik wist dat Hitler gek was’.  Alleen leuk wanneer je de Musk variant kent die op de Tesla zit. Hier, in Tasmanië, zijn ze nooit laat met excuses. Meestal, althans in mijn ogen, veel te vroeg, overbodig of volledig overdreven. Het lijkt een soort van Engels erfgoed dat te pas en te onpas gepraktiseerd wordt om welke valse wind dan ook uit de zeilen te nemen. 

Neem de rij. Je staat te wachten bij de bakker tot je een broodje en koffie kunt bestellen en het is druk. Van achter de toonbank vliegen de verontschuldigingen je al om de oren nog voor je ook maar iets hebt proberen te bestellen. Ze zijn so sorry dat het druk is en dat je even moest wachten dat het bijna irritant is. In de hele zaak is er niemand te vinden die zich daar ook maar een greintje aan stoort maar de bestellingen worden opgenomen, verwerkt en uitgeserveerd op een bedje van pardon. Zelfs de minimale hapering van het betaalapparaat leidt tot een uitgebreide opsomming van excuus superlatieven.

De bakker is maar één van de voorbeelden.

De kapitein van de veerboot verontschuldigt zich voor de golven( i’m so sorry but there’s a bit of a swell out here) wat me doet bedenken dat hij aan een merkwaardig soort grootheidswaanzin lijdt omdat hij denkt de zeeën te kunnen beheersen. Maar hij herpakt zich wel door ons te wijzen op de positie van de kotszakjes en of we ze, mits vol afgeleverd, wel mee naar huis willen nemen want hij hoeft ze niet.

Humor is dan weer iets waar ik hier nog nooit een excuus voor heb gehoord.

Ik schuif op de kappersstoel en kijk mezelf weer eens aan na een aantal maanden outback. De weerspiegeling van de kapster vraagt beleefd wat de bedoeling is en ik leg uit dat de baard er helemaal af mag zodat ik niet meer aangezien wordt voor de kerstman. ‘To be honest’, glimlacht ze,’I thought you where him when you entered this shop’.

Zonder na te denken zeg ik sorry voor het veroorzaken van dit misverstand waarop ze me niet begrijpend aankijkt.

Ik ben besmet, waarvoor mijn oprechte excuses.

Blikken

‘Deze smaakt goed, iets te zoutig maar oké.’

Hij draait zich op zijn rug, fatsoeneert zijn lange snorharen en krabt zichzelf over de strakgespannen huid van zijn bolle buik. Zijn favoriete eten, hij kan er geen genoeg van krijgen, drijft er met veel plezier in rond. De zon schijnt, hij voelt wel wat voor een dutje dus wacht hij de juiste deining af en vanuit de top van een hoge golf hupt hij ogenschijnlijk moeiteloos op een uitstekend stuk rots de zon in. Het  water sluit zich achter hem tot de azuurblauwe deken die de zee hier is.

‘Kijk!, een zeeleeuw. Zelfs de gids kijkt ervan op. Ze vindt het net circusartiesten, vragen alle aandacht alleen dan onbetaald. Ik zit in een kayak en peddel door het azuurblauw dat Tasmanië omringd. Ik vrees dat ik er niet de juiste woorden voor kan vinden maar goed. Beter een half woord dat niet genoeg is. Sinds Abel T. zijn heel wat medelanders mij voorgegaan en ook blijven hangen hier. Dat snap ik wel, wie, indien geestelijk gezond, gaat hier weer weg? Om elke bocht alweer een paradijs dat je betoverd met alle kleuren, geuren en geluiden die je kent van de allereerste bounty reclame. Ik droomde erbij weg en belandde weer op aarde door het gegiechel van mijn zussen die zaten te wachten tot Ad Visser en Penny de Jager hun zaterdagavond inkleurden.

Nu dobber ik hier. Onder me scheuren de zeeleeuwen en -honden het kelp uit de saladebar of dobberen volgevreten en tevreden naast me. Ik bekijk de hoge rotsen, scherp aftekenend tegen de wolkenloze lucht en zonlicht. Het woord blauw komt hiervoor kleur tekort. Afgesleten door wind en water steken de stenen pilaren elkaar als verticaal geordende legoblokken  naar de kroon. Dit stuk van de kust heeft een versleten jas aan van 30 duizend jaar en gaat nog wel een paar wasbeurten mee.

Er staat geen maat op ben ik bang. Dit eiland is de circustent waarin alle artiesten om aandacht schreeuwen en nog terecht ook. 

Er is een artiest die ik die aandacht graag ontzeg maar helaas behoort dat na 4,5 uur in de kayak niet meer tot de mogelijkheden.

Een blikken reet is als uitdrukking niet meer toereikend. Ik kom blikken tekort.

Boom

Het koude regenwoud om mij heen ziet eruit als een de paddestoel van een atoom ontploffing in slow motion. In een freeze frame van tijd golven de bomen naar het licht. 

In het noord westen van Tasmania doen ze daar niet aan; tijd. Het is licht of het is donker, nat of droog. Alles verandert altijd en verder niet moeilijk doen. Pragmatisch is geloof ik het woord dat hierbij hoort.

Zie daar Ludo. Tot zijn zeventiende opgegroeid in Nederland maar dat bleek toen toch echt te klein en verhuisd naar Tassie. Dertien ambachten, veel meer ongelukken brachten hem hier. Hier is Sheffield maar in Tasmanië dus. Hij trok door Australië met zijn vrouw en maakte zelf leren riemen die ze verkochten. Nou ja, zijn vrouw toonde interesse in een riem die Ludo zojuist aan de winkelier had laten zien en die vroeg dan snel aan hem wat het moest kosten. Klinkend resultaat van pragmatische; vrouw kocht hun eigen riem maar Ludo verkocht een dozijn riemen aan de nietsvermoedende zelfstandige ondernemer. Als Bonny&Clyde verlieten ze de plek des vertiers.

Ik zit naast hem voor een koffietentje en hij is van wal gestoken voor ik het door heb. Ik ben namelijk nogal afgeleid door zijn hond. Tenminste, ik dacht aanvankelijk dat het een hele grote geschoren poedel was maar dat lag anders. Ludo heeft een Alpaca afgericht en zit ermee op het terras zoals ieder ander met zijn of haar hond zou doen. Voorbijgangers gaan ermee op de foto, aaien mag maar alleen de voorkant en wie je ook bent, je komt er niet vanaf zonder scherp, nederlands getint commentaar. De student uit China krijgt de vraag of haar ouders heel veel geld hebben zodat ze hier kan studeren en de Indiërs die met Pedro de poser op de foto gaan moeten het doen met ‘How’s that for a holy cow folks’.

Ludo is inmiddels 84 jaar jong en heeft het prima naar zijn zin hier. Een mevrouw die voorbij loopt blijkt zijn dochter en de volgende zijn eigen vrouw en hij stelt ze in het voorbijgaan netjes aan ons voor. Je snapt; Ludo is een icoon in Sheffield en misschien wel in heel Tasmanië. Naast de vele prachtige muurschilderingen die er hier zijn is ook hij met Pedro vereeuwigd op de muur tegenover zijn terras.

Men gunt het hem hier. 

Ik zou willen dat ik kon afsluiten met het begin.  Het is licht of het is donker, nat of droog. Alles verandert altijd en verder niet moeilijk doen maar de gereformeerden geëmigreerden gooien roet in het eten: Ludo blijkt vroeger op het terras aan de overkant gezeten te hebben maar de buren maakten bezwaar tegen het beest dat voor overlast zorgde.

Hij doet er niet moeilijk over.

Zo, zegt hij, ben toch altijd nog een beetje in Nederland.

Eiland

Ik ben op een eiland beland. Tasmanië. Twee keer zo groot als Nederland met iets meer dan een half miljoen inwoners. In de winter. In de zomer zijn het er een stuk meer maar dan nog is de ruimte om je heen enorm. Het relativeert de gedachte dat iets heel groot moet zijn om er ruimte in te kunnen vinden. Je kunt ook happy zijn met de paar vierkante meter die je je huis noemt. Dat heeft dan weer te maken met het feit dat je er meestal alleen maar in slaapt. Maar goed, terug naar dat eiland.

Alhoewel je zou denken dat het antwoord op de vraag: ‘Wat is het grootste eiland ter wereld?’, simpelweg Australië is, het klopt niet want dat is een continent. Oplopend in grootte was ik op Rottnest island hetgeen mooi was, maatje Texel maar vooral een toeristische attractie. Op Kangaroo Island wat al wat meer de grootte van een provincie in Nederland benaderde en waar de naamdragers opvallend in de minderheid waren ten opzichte van de, ik zeg DE knuffel van hier, Koala’s. Nodeloos te vermelden dat het ook hier spectaculair prachtig was.

Dit eiland, Tassie noemen ze het hier staat op plek 26 van de grootste eilanden lijst wereldwijd. Truck op de veerboot en na 11uur varen zijn de 450 kilometers water die het tot eiland maken overbrugd. De bediening van bars op de verschillende dekken kreeg een soort Shining achtige trekjes. Bij die op dek 9 bestelde ik een pinot Grigio van de lijst met naam, jaartal en toenaam. evenzo een Shiraz. Op het achterdek van verdieping 10 scheen de ondergaande zon en werd gedronken en genoten. Daar bleek ook een bar, de zon scheen nog lekker, de wijn smaakte dito dus ging ik opzoek naar een herhaalrecept. Daar aangekomen stond dezelfde juffrouw van de negende verdieping te glimlachen. ‘You want a refill’, stelde ze grijnzend vast. ‘I’ll get you your Pinot and Shiraz. Ze benoemde naam en geboortejaar van de te nuttigen vloeistof alsof ze het opgeschreven had. Op de vraag of ze dat bij alle bestellingen had antwoordde ze ontkennend. Maar, voegde ze eraan toe, het is zinloos om mij jouw naam te vertellen. Die ben ik in drie seconden weer vergeten’.

Op eilanden, zo weet ik, gebeuren gekke dingen. Hier ook. Het verhaal van een massamoord in 1979 maakt onderdeel uit van een rondleiding in Hobart waar men de naam van de moordenaar niet noemt omdat ze hem die eer niet gunnen. Een boot, zeker zo’n grote als deze is eigenlijk ook een soort varend eiland op zee. Het is zes uur in de ochtend wanneer we aankomen. Ik heb behoefte aan sterke koffie en bestel een bakkie bij de uitgang. Ze kijkt me glimlachend aan. Ik ben blij dat ik van boord mag.

Typisch

Luie taalgebruikers, dat zijn het hier. Op het etiket van mijn flesje  bier staat iets dat ik op moet zoeken. Er zijn in veel plaatsen nogal wat lokale brouwerijen die wel een proeverij verdienen. Het bier van hier, Gage Roads’ Single Fin summer ale zegt ‘more refreshing than a face full of Freo Doctor’ te zijn. Nou ben ik hier al even en ken inmiddels wel wat uitdrukkingen maar deze doet me fronsen.

Wat voorbeelden: Een service station alias benzinepomp heet hier een servo. Een kip heet een bushchook en een engels persoon een pommie. Ook bij die niet onbekende laatste term moest ik even zoeken. Staat voor ‘prisoner of motherland’ of prisoner of his Majesty’. Ze zeggen veel dingen recht voor zijn raap, dat dan weer wel.

Na wat navraag ontdekte ik dat de Freo op mijn bieretiket staat voor de plaats Fremantle, niet ver hiervandaan. Nou ja, alles is hier close to Perth maar ondertussen heb je van kop naar kont zo ongeveer 150 km afgelegd. Maar goed, terug naar het etiket. De Freo Doctor blijkt alleen praktijk te houden aan het eind van hete zomerse dagen; het is een ligt fris zeewindje dat opsteekt ter verlichting van de hitte. Dus…

Het geproefde bier is een zomers biertje dat frisser smaakt dan een frisse wind in je gezicht aan het eind van een warme dag in Fremantle.

Ik weet niet wat dit zegt. Misschien is het wel een slechte reclametekst, wanneer je weet dat het in Freo in de zomer zomaar 45 graden kan worden is er niet zo heel veel voor nodig om je biertje een frissere indruk te laten maken dan een door de natuur zelf aangemaakte warme zachte scheet.

Tot zover even over dat luie taalgebruik want het kan ook een stuk creatiever las ik. Je zou verwachten bij de afkorting servo (zie boven)dat er gesproken wordt over surfers in de golven. Dat bleek dus niet zo, voor de onervaren surfers hebben ze iets bedacht dat de directheid van het taalgebruik hier goed weergeeft; sharks biscuit. 

Smakelijk.

(voor de liefhebbers: esky, barbie, brekkie, stubby, garno, milko, trucky, polly en tenslotte mijn favoriet; blue heeler. Succes)

Cue

De regisseuse voorzag me een paar weken geleden van een hoop houvast middels een lijstje met cues. Sleutels voor wanneer ik wat moest doen tijdens de voorstelling Bel me met SjiParts in Arnhem. Ik vond het geweldig om samen met de mannen van la Zona en een tiental dansers iets  te maken wat, getuige de reacties er mocht zijn. Zo geweldig zelfs dat ik er, weken later, in het tropisch regenwoud van Queensland over zit te schrijven terwijl een omgeving als deze je eigenlijk onmiddellijk alles zou moeten doen vergeten. Alles om mij heen leeft, kwaakt, piept, krijst, plopt, jankt en druppelt want we zijn wel in het tropisch regenwoud. Zonder nat geen leven hier.

Ik moet daar erg aan wennen, dat nat. Mijn Nederlandse roots blijven maar gatverdamme roepen wanneer er weer een voedzame bak vocht uit de lucht komt zeilen die de wereld om mij heen van energie voorziet. Dieren zijn hier in onvoorstelbare aantallen, bomen zijn twee keer zo hoog en vijf keer zo dik en onderwater is er minstens zoveel gedrang als erboven. Ik kan zogezegd nog niet helemaal door de nadelen heen kijken om ook de voordelen te kunnen zien.

Dat heeft zo zijn historie, die regen en ik. Op de fiets in een vorig leven speelde de nattigheid mij zoveel parten dat ik ‘m tegenwoordig erg snel voel. Ik hing een keer mijn kleren te drogen in een gehuurd hokje na een dag doorweken en de volgende ochtend groeide de schimmel aan de muur. Mijn kinderen riepen om hun moeder tijdens een vakantietocht omdat de regen niet alleen van de camping maar vooral van hun tent een zwembassin had gemaakt. Ze hielden zich goed na het commando stil blijven liggen op je matje en zorgen dat je niet wegdrijft. Drie weken solide regen in Nieuw Zeeland terwijl ik, alweer, op een fiets zat deed me zelfs terug verlangen naar Nederland. Ik dacht toen nog dat het daar minder regende.

Misschien is het ook een kwestie van de regie uit handen geven. Het weer als regisseuse van de dag en een lijstje vol met cues. De zon breekt door een ik neem het lijstje ter hand. In het regenwoud wordt alles vloeibaar.

Vis

Je kunt hier vissen maar dat lijkt toch een soort van absoluut niet de bedoeling. De kleur en soort in veelvoud beschouwend flipper ik over het grote, wacht, the great barrier reef. Vertalen kent zo zijn beperkingen.

Zelfs een kleurenblind persoon zou zich hier uit zijn kwallen werende pak wurmen onder het uitroepen van bewonderende kreten. De kleuren zie je niet alleen, je voelt ze, je ruikt ze. Alles onder water ademt kleur.

In Nederland, een paar dagen geleden nog maar, zag ik een reportage over het grote rif hier. Alles is dood, huilde een professor in de leer. Niet meer te redden. Vrijwilligers deden wat ze konden maar er restte slechts een wit in vijftig tinten van ontreddering.

Morsdood.

In die reportage dus.

Nu ligt dat rif uitgesmeten over 900 kilometer dus er zal vast wat afstand gezeten hebben tussen mij en die professor.

Maar toch, ik ben in Aussieland voor een jaar en er moet me iets van het hart over de berichtgeving in Nederland, nou ja, aangaande dit rif dan.

Ik drijf hier rond, heb de waarheid niet in pacht maar dit is wat ik bedacht heb na wat geklets zo her en der.

Het rif, als in HET rif , bestaat niet.

Het is zo groot dat er veel verschillende mededelingen over te doen zijn. Op sommige plekken huilen professoren terecht tranen en tuiten hun lippen, op andere plekken juichen bezoekers, beheerders en professoren om een bruisend en levendig koraalrif. O ja, en lokale ondernemers ook.

In Nederland kun je vissen naar de waarheid.

Wat je vangt is dan aan jou.

Foto: Justin Timmer

Rondje Romheen

Onder deze titel kun je de komende twaalf maanden een aantal teksten, gedichten, schrijfsels lezen die onderweg ontstaan. Onderweg in een jaar Australia waar ik in een truck(je) doorheen reis met Ineke. Het laat zich dus niet voorspellen, dat jaar, de schrijfsels, de belevenissen. Het enige dat vaststaat is dat ze er zullen zijn, dat ze uit alle hoeken en gaten tevoorschijn komen, hoe dan ook.

Dus, riemen vast, flipflops aan, insmeren en hoeden en petten op en no worries mate!

Stem

Iets een stem geven is in Nederland zo simpel nog niet. Of iemand, daar geldt eigenlijk hetzelfde voor. In het stemhokje stond ik daar nog even over na te denken vandaag. Murw gebeukt door partijbonzen die me vooral maanden mijn idealen een stem te geven.

Mijn idealen hebben al een stem, die heb ik zelf. Ik ken een Syrisch chirurg die al zeven jaar van het ene opvangcentrum naar het andere verplaatst wordt. Onderweg komt hij zeven ziekenhuizen tegen waar ze schreeuwen om gekwalificeerd personeel.

Hij kan het maar het mag niet. In Nederland. Hij heeft geen stem.

Zo ken ik ook miskend talent in de zorg, in de bouw, op het land. Om maar te zwijgen van dieren, gewassen, oceanen, zeespiegels. Niet gehoord, niet gezien. Hoe geef ik hen een stem? Niet iedereen is nou eenmaal bij stem. Of niet meer. Enfin, ik heb gestemd en een idee mijn stem gegeven.

Het idee is dat die stem de Syrisch chirurg en ander miskend talent een stem geeft.

Er zijn in Nederland veel mensen die dat geluid van die stem niet willen horen. Ik denk dat wanneer je luisteren kunt, want daar ontbreekt het aan, je er niet omheen kunt. Die stem die je, wanneer je naar de kleurloze muur van het stemhokje staart, verteld wat jouw hart je ingeeft.

Misschien is dat wat ik daar deed. Mijn hart een stem geven. Ik ben benieuwd wiens geluid we morgen horen.

Vloeibaar

‘U bent een gematigd mens’.

Het duurde even voor ik de ironie in haar uitspraak herkende. Ze bedoelde dat ik niet genoeg smeerde. Ik heb psoriasis, een lichte vorm. Het is een huidaandoening waarbij de mijne een keer of vier sneller verouderd dan de jouwe. Jij hebt dus eigenlijk een slome psoriasis, die van mij leeft zich uit. Een normaal mens, wat ik  verder natuurlijk ook ben of tenminste hoop te zijn, wordt uitgestrooid na overlijden. Ik waai voor een deel, iedere dag, met alle winden mee.

Niets tijdens het onderzoek had iets aan het licht gebracht over mijn talent zaken die me dwarszitten in vloeibare vorm te behandelen. Voor anderen is er op goede momenten, de momenten dat je de wereld aankunt, misschien een voorstelbare wereld. In mijn geval is ie dan vooral drinkbaar.

Dat zouden meer mensen moeten doen, hun problemen vloeibaar maken, ze overspoelen met percentages relativeringsvermogen, doordrenken met liters vergetelheid en langzaam laten verworden tot een ingedikte brei weemoed, hartzeer en acceptatie om te omarmen.

Er zijn staatshoofden geweest die de verbroedering verwarden met vertroebeling. Ik ken een filmpje waarin Boris Jeltsin , die je ook van verroebeling zou kunnen beschuldigen, Boris dus, en de secret lover van Monica Lewinsky de slappe lach krijgen tijdens een persconferentie nadat ze de wereldproblemen drinkbaar gemaakt hebben. Niet alleen is het erg leuk om  naar te kijken maar het heeft, in ieder geval op mij, een buitengewoon relativerend effect. Alsof ze straks, buiten op een grasveld, met de hand BUK raketten naar elkaar gaan overgooien terwijl het publiek luid joelend ‘Buk nog een keer’ van Margreet Dolman ten gehore brengt.

Wanneer de wereld vloeibaar wordt daalt het percentage realiteit aanmerkelijk en gebeuren er merkwaardige, onvoorstelbare dingen. Kijk maar om je heen, onze wereld is in rap tempo bezig vloeibaar te worden. Een wandeling in de natuur verandert in een nat uur. De realiteit plenst ons om de oren. Ik zou het graag vaker zien; staatshoofden, wereldleiders en influencers die hun problemen vloeibaar maken, de ingedikte brei omarmen en dat wij er dan naar mogen kijken om vast te stellen dat er, al is het maar een klein beetje, dat er ergens iets begint te stromen.

SHOP

working on a dog's life

Na de officiële  release nu te bestellen via janeikelenboom.je@gmail.com info@lazona.nl of het contactformulier op de website:

Alle onderstaande muziek is ook verkrijgbaar via :

Spotify, 

Bandcamp

Deezer

Apple Music

CD Romheen met la Zona € 15,- (inclusief verzenden)

Cd met 16 stuks muziek en gedicht of verhaal van Romheen met La Zona

CD Deluxe € 25,- (inclusief verzenden) uitverkocht!

Cd met 16 stuks muziek en hardcover boek met de 16 gedichten en verhalen van Romheen met La Zona en kunstwerken van Betty Jaarsma. uitverkocht!

De eerste 100 boeken hebben een uniek nummer! uitverkocht!

CD Super-de-luxe vanaf € 100,- uitverkocht!

Door ons zelf persoonlijk bij je afgeleverd inclusief live gedicht of verhaal bijgestaan met live muziek. Leuk voor op bruiloft en begrafenis. Goed voor je festival. Uniek om je schoonmoeder mee te verrassen.

Cd met 16 stuks muziek en gesigneerd, uniek genummerd hardcover boek met de 16 gedichten en verhalen van Romheen met La Zona en kunstwerken van Betty Jaarsma

We drinken gratis je koelkast leeg. dat doen we nog wel.

CD Digitaal vanaf €7,50 Verkijgbaar via Bandcamp.  Digitaal album.

CD ‘KIER’  €10,- (exclusief € 5,- verzendkosten binnen NL) met 7 stuks muziek en tekst. Inclusief exclusieve foto’s van dans met LEF.

Kaarten ‘Omdat rechtdoor altijd nog kan…’ Voorbeelden alhier onder Tango, Jezus redt(het niet), De krappe stad.

Mocht je niet willen zoeken naar de kaarten, hier een voorbeeld

Agenda

2025

21 september 15.00u-17.00u   Romheen alleen  Eijlders dichters, Cafe Eijlders Amsterdam.

28 september  14.30u-16.30u Romheen met la Zona  Re-Creatieoord de Hoogewaard, Winssen.

25 oktober       19.00u-22.30u Romheen met la Zona Nacht vd Nacht Rysterbos, Oudemirnum.

 

Informatie en boekingen:           Jan Eikelenboom       0653935137/ janeikelenboom.je@gmail.com

Klacht

Je denkt op onderzoek te gaan in een land waar de zon in de winter behaaglijk is en het landschap adembenemend. Dat laatste klopt maar verder heb je buiten de regen gerekend. Het regent vaak en vooral veel, zoveel dat wegen bevaarbaar worden en rivieren domme toeristen meesleuren die denken dat de natuur iets is dat je zelf maakt. Je overweegt je beklag te doen over het weer bij geen instantie in het bijzonder tot je erachter komt dat je rond rijdt op een plek waar het de afgelopen acht jaar niet, ik herhaal, de afgelopen acht jaar niet geregend heeft. De mensen die er proberen te overleven dansen nog net niet de hele dag in de hoeveelheid plens die uit de lucht valt maar zitten wel de hele dag met een enorme glimlach onder afdakjes. Ik spreek ze en zonder uitzondering verwelkomen ze het water. Hoopvol want er kan weer iets gaan groeien.

Verderop regent het al langer dan een week of twee en is alle grijs en bruin verandert in fris lichtgroen. Razendsnel alsof de gewassen bedacht hebben zich dubbel zo snel te ontwikkelen, nu het kan. Semi uitgedroogd heeft er een druppel water aangeklopt bij ieder zaadje en is alles ontaardt in een orgie van vijftig tinten groen.

Boven op een hoge berg staat een oud fort. Er omheen uitzicht met rivier en groen dat aan de loop van de Moezel doet denken. Ik ging daar vroeger met mijn vader en moeder heen op vakantie maar daarover ga ik nu niet klagen. Het fort heeft toevlucht geboden aan de koning van Marokko maar kan ook een militair fort geweest zijn, de gids heeft een rijke nogal ongelimiteerde fantasie. Slapen langs de buitenmuur kan, de gids regelt dat er tajine bezorgd wordt en wijst ons op de gevangenis binnen de muren van het fort. Een oneindig diep gegraven hol met hoog in het plafond een paar gaten waardoor je kunt zien of het dag of nacht is. De hoeveelste doet er niet toe want het complex wekt niet de indruk dat er meer dan alleen een ingang was.

Wanneer ik naar buiten loop begint het zachtjes te regenen. Wellicht dat ze de paar druppels die door de gaten boven hen vielen vroeger ook als zegening zagen.

Ik weet het nu echt zeker; ik mag niet klagen.

Thee

Ik ben een koffiedrinker. Het pure spul zonder de suiker. Dat is op afgelegen plekken in Marokko geen sinecure want hier doen ze aan thee. Als je aankomt; een welkoms thee. Niet zomaar thee maar na drie keer opschenken verschijnt er met blaadjes die je weg kauwt een mierzoet mengsel met een lichte mint nasmaak. Ben je de toevoeging van zoet voor of hebben ze vaker met toeristen te doen gehad dan is zonder ook toegestaan. Dat is dan weer zo bitter dat je er dorst van krijgt. Maar goed, nu er toch bent, nog een bakkie dan maar dat vanuit grote hoogte je glas inklatert. Ik heb nog niemand een druppel zien knoeien. De thee wordt er niet lekkerder van maar toch, knap.

Wanneer je ergens een poosje bent wordt het hoogtijd voor nog een kopje thee en als je niet veel later verder dreigt te trekken moet er eerst een afscheidsbakkie natuurlijk. 

‘Wij zijn als de Sahara’, zegt een Marrokaans theeschenker, ‘ met een hart zo groot, er is ruimte voor iedereen. Daarover bij mij inmiddels geen twijfel meer.

Langs de weg staan soms kleine autootjes met een heuse barrista koffiemachine in de achterbak. Die vindt je ook bij benzinestations en aangezien dat prima plekken zijn om even te poepen doen we daar nog weleens een bakkie. Nou zou je denken; gezeur over thee er is immers koffie? Dat ligt dan weer iets genuanceerder. Het overkomt me dat ik relaxed een bakkie drink dat zo sterk is dat je er menig overleden dierbare mee tot leven zou kunnen wekken. Het effect bij de levenden, bij mij althans, is van dusdanig laxerend gehalte dat ik, alhoewel in de directe omgeving van een ommuurd gat in de grond, grote haast moet maken.

Om kort te gaan; kies maar. Thee of koffie.

Nog een bakkie?

Geluid

Ik trof een man die nog nooit van Ry Cooder gehoord had. Daar zijn er natuurlijk heel veel van maar in mijn beperkt blikveld was het op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Hij deed me aan iemand uit een mooie film denken.

Voor het geval je nu denkt: die Cooder, wie is dat, geen nood, uitleg volgt. De man die ik trof was een Italiaan in dienst als barman bij een afgelegen camping in Boudenip, Marokko. Hij draaide allerlei jazz muziek en wilde wel een potje stoeien met nieuwe muziek die hij nog niet kende. Hield erg van vrouwenstemmen vertelde hij alhoewel hij wel een erg lange pauze inlaste tussen vrouw en stemmen waarbij hij wellustig naar de eigenaresse van de camping keek. Een jonge inderdaad mooie Marokkaanse wiens man tijdens Covid overleden was dus dat was tot overduidelijke ontzetting van de jazz liefhebber een no go for the time being.

Er werd een wijntje geschonken, verre vanzelfsprekend in Marokko, het vuur in de kachel ontstoken en de volumeknop van de stereo een tikkie naar rechts.

Barman en hulp gingen uit de plaat van RomheenmetlaZona waarmee het ego van ondergetekende ruim opgepoetst werd maar dat terzijde. 

Ry Cooder dus, Amerikaans gitarist die veel projectmatig werkt. Beroemd met de Buena Vista Social club waarbij hij een aantal stokoude Cubaanse muzikanten meeneemt op tournee die vervolgens niet meer van het podium te slaan zijn. Maar ook, en daar gaat het me nu even om; filmmuziek. Speciaal die in Wim Wenders ‘Paris, Texas’ waarin Harry Dean Stanton de eenzaamheid, verlatenheid en desolaatheid zelve speelt. 

De man die veel van jazz houdt doet me aan hem denken. Ooit vertrokken uit Italië om welke reden dan ook en hier zijn hart verpand aan een land en verloren aan een onbereikbare liefde. Een soort van zwevend in een luchtledig zelfbewustzijn waarvan iedere buitenstaander kan zien dat het goed ruikende edoch gebakken lucht betreft. Gezien zijn intense blik richting de mooie Marokkaanse houdt hij hoop. Hoop is goed, soms tragisch en mooi om te zien tegelijk. Hoop doet leven. 

Delen

Hij gaat plukkend aan het betreffende kledingstuk het lijstje af; mijn jas komt uit Spanje, mijn broek uit Frankrijk en mijn schoenen uit Duitsland. Mijn vrouw maak een tajine, ik doe een tour met de mensen en we zijn erg blij met alle spullen die jullie niet meer kunnen gebruiken. Zo hebben we allemaal wat. Iets niet gedeeld stelt niks voor.  

Tot zover even de levensles van Ibrahim, vader van Yousef, gemaal van Anyallha en rijk man in wijsheid. Het ontbreekt hem aan van alles, ik geef weg wat ik kan en sla mezelf voor mijn kop dat ik niet meer om weg te geven meegenomen heb maar toch, we delen en zijn beiden tevreden. Het is in ons land een kunst geworden die niet iedereen beheerst realiseer ik me. Hier zou, behalve overheid, leger en grote plantagehouders, niemand erover peinzen om een bord ‘verboden voor onbevoegden’ te planten. Ibrahim heeft zijn huis gebouwd samen met twee buren. En net als de twee buren hebben zij ook hun eigen huis gebouwd samen met buur en Ibrahim. In mijn land heet dat uitzonderlijk, hier is het niet alleen gewoon maar ook een manier om iets te creëren en het hoofd boven water te houden.

Het is een soort van bizar; hoe armer de mensen zijn die je tegenkomt, deste gastvrijer ze worden. Zoete thee, smaakloze geitenkaas met droog brood en het laatste stuk geit in een tajine. Eten stelt niks voor als je het niet deelt. We doen verwoede pogingen in ons kikkerland om gastvrij te zijn maar komen niet in de buurt van waar ze me hier op trakteren. Een les om een flink tijdje op te kauwen.

Links

De jongen komt binnen wandelen met een theepot met heet water in zijn ene hand en een emmertje met vergiet erop in de ander. Een droogdoek over zijn schouder en een fles afwasmiddel in de broekzak. Je weet; er staat iets te gebeuren. Kwak zeepsop op je hand en wassen boven het vergiet zodat het water uit de theepot weer opgevangen wordt. Afdrogen en klaar zijn de handen voor het avondeten. Dat wil zeggen; de rechterhand. In de tajine zit geitenvlees met olijven en een sausje waarin je brood doopt. De man naast mij, ik denk de opa van de familie, breekt een stuk af met alleen zijn rechterhand. Met links veeg je je gat af en dus eet je daar niet mee maar daarover later meer. Het opgediend stuk vlees wordt ook door hem in porties gesneden en voor de beoogde gebruiker in de tajine gelegd. Dit doet hij dan weer wel met twee handen, sterker nog, hij doet het met de overgave van een hongerig dier en zit inmiddels tot de polsen onder het vet. Maar het brood blijft hij in stukken scheuren met zijn rechterhand. Wat ik ook probeer, ik krijg het niet voor elkaar. We blijven vreemde snoeshanen denk ik want de rest van het gezelschap, een complete berber familie waar we verblijven ligt in een deuk over ons gebrek aan flexibiliteit. Kortom we hangen een beetje opgevouwen languit aan de lage tafel. 

De linkerhand verdient zoals beloofd nog wat aandacht. Men veegt er hier de kont mee af met behulp van water. Bij de meeste wc’s hangt een waterslang die daartoe dient. Het vraagt wat oefening. Zo kan het zijn dat je in het donker de slang verkeerd om vast hebt en jezelf voor je kop spuit. Ook bestaat de variant van water over je broek die op je knieën hangt en weer onder de mensen met een ietwat wijdbeens loopje. Ik zal je verdere details besparen maar net als bij het brood breken met een hand, ik krijg het nog niet vlekkeloos voor elkaar.

Mooi

Ik ben geneigd te denken dat alles in Australië mooier was. Ben geloof ik nog niet geland uit het land waar in mijn hoofd alles mooier is. Maar goed, inmiddels staat het vervoer in en vizier op Marokko. Een prachtig land waar ik eerder was maar nu met eigen rijdend huis. Er komen bestaat vooral uit veel rijden, dan op een boot springen, tukkie doen en je bent er. Afstand is iets overbrugbaars wanneer je tijd hebt. In de Spaanse enclave Melilla nog even een laatste bastion van westerse overheersing genomen en dan wacht achter de douane de vrijheid die langzaam overgaat in de Sahara, die ik dan weer geen vrijheid zou willen noemen. Maar dat is voor later. Eerst even dat bastion. Het is flink ommuurt en bewaakt omdat bij tijd en wijlen wanhopige Afrikanen die muur bestormen. Je kunt er laatdunkend over doen maar ik geef ze geen ongelijk; een godsvermogen betaald aan een illegale mensensmokkelaar en dan aan de verkeerde kant van dat verdomde hek staan. Marokko wordt er niet minder mooi van maar onze controle bij de douane verloop met een kleine anderhalf uur een stuk soepeler. Als ook de drugshond niet aanslaat op de vieze onderbroeken ligt de tocht via offroad paadjes door het gortdroog uitzicht te wachten op ons bezoek. Eten, diesel, water garanderen niks vlekkeloos maar gaat behoorlijk helpen weten we uit ervaring. Dat die in Australië was praat ik mezelf uit het hoofd alhoewel die drie vliegen op mijn grote teen me wel een soort deja vu bezorgen. Ik laat het los. Marokko; here we come.

Alleen maar zwemmen

Het najaar laat op zich wachten. Queensland zucht een beetje onder de nog ongewoon hete zonnestralen die mijn laatste twee weken hier verwarmen. Nou doe ik enorm mijn best om niet oververhit te geraken, hetgeen een hele kunst is maar hoe men hier verkoeling zoekt, al dan niet in de hete zomer, is dan toch het benoemen waard. Ik vind de uitdrukking ”I am going freezer shopping” de leukste. Het houdt in dat je door de snikhitte in je auto naar de supermarkt rijdt, de Woolworths, beter bekend als de Woolies of de Coles, alias de Coolies en daar aangekomen gedurende een uurtje de afdeling frozen foods bezoekt, alle deuren opentrekt en doet alsof je iets wilt pakken waarna je de toegang tot verkoeling tergend langzaam sluit. Dit proces herhaalt zich zolang er freezers zijn die je nog niet gehad hebt of de lokale politie erbij gehaald wordt. Het effect varieert van 0,6 tot 3,6 graden vermindering van de lichaamstemperatuur. Bij thuiskomst ben je inmiddels wel weer in de buurt van oververhitting zodat een volgend supermarkt bezoek nakend is.

Aan zee, waar we staan, is er een verkoelend windje en wanneer je ver genoeg het zilte water inloopt( alleen voor de lefgasten of echt oververhitten) is de temperatuur onder water een beetje minder dan erboven. Lopend naar de kapper, waar ik heen ga om van mijn Sinterklaas imago af te komen, bouwt zich echter alweer een lichaamstemperatuur op die er wezen mag waardoor ik zwetend als een otter bij de kapper binnenkom. De hippe jongeman die de zaak runt heeft een airco en een flapper aan het plafond zodat het droogproces onmiddellijk intreed bij binnenkomst. De afgesproken tijd is met een “ish” erbij gedaan: twelfe-ish, hetgeen betekend dat ik een half uurtje wacht voor ik aan de beurt ben. Dat soort halve uurtjes zijn nooit verloren tijd. Ik leer dat hij de badkamer laat verbouwen en dat zijn vriendin, de misses, niet één maar persé twee kroonluchter aan het plafond wilde. De zucht die hij hoorbaar mee verteld doet vermoeden dat die badkamer nog niet af is. De vrouw van de man die geknipt wordt mengt zich in het gesprek en de heren worden net op tijd teruggeworpen op aarde voordat de gesproken woorden in een ega bashing ontaarden.

Ik leun comfortabel achterover en laat me van de baard en ander gezichtshaar ontdoen. Terwijl een warme handdoek het geheel afsluit hoor ik eronder vandaan de kapper vragen aan de volgende wachtende of hij op het bord waar je je naam opzet voor de wachtrij wil schrijven dat de lijst voor vandaag vol is en hij geen ruimte meer heeft voor meer afspraken. Wel met een net handschift graag zodat iedereen het kan lezen. Na een welgemeend beautiful en you look 21 again mate glimlach ik naar de kapper. Met alle respect man, begin ik aan de zin waarvan ik de afloop nog niet precies weet, ik ben prima tevreden met het resultaat, mijn misses gaat er wat positiefs over zeggen denk ik maar 21? Zo goed ben je nou ook weer niet. De kapper glimlacht terug. Wanneer ik betaald heb en de warmte weer instap zie ik op het afsprakenbord onder de naam van de laatste klant in goed leesbaar handschrift staan: “Now, sod off, i wanna go swimming!”.